Son fotoğrafımın altına yazmıştım gezi notlarını:
Cumayı Cumartesiye bağlayan gece sevgili dostum Mustafa Sözen ile bizden yola çıktık. gecenin son saatlerinde bizi bir peçeli baykuş karşıladı Göksu Deltasında. ilk gün ikindi saatlerinde denk geldik bu güzel kuşa. ertesi sabah deniz kıyısında iki birey daha gördüysem de teleskop mesafesindeydiler. İkinci gün kısa bir gezi-gözlemden sonra bir önceki günkü göl içinde ince bir kum hattıyla gölden hemen hemen tamamen ayrılmış gölcüğün kıyısına yattık. bugünkü plan ne gelirse fotoğraf çekelimdi. neler gelmedi ki. Mustafanın bugün şansı düne göre pek yoktu. O da benim tarafımda daha geride bir noktaya konuşlandı. birer askeri parkayı yorgan gibi aldık sırtımıza:) sol tarafım su, sağ tarafımda 2 m kadar kumluk alan ve sonra yine su. yaklaşık 7 saat yattık yüzüstü ki hamlayan hala karın kaslarım hala sızlamakta:) Kuşbanka kaytları girerken baktım 64 tür. 1000 kadar turna ve birkaç Kıyı Çamurçulluğu türlerden sadece ikisiydi. 1 m ye kadar gelen Taşçevirenden tutun, 5-6 m önümüzdeki yüzlerce Karakarınlı kumkuşu, suda banyo yapan Kızılbacak, Yeşilbacak, Halkalı Yağmurkuşlar ve daha neler neler. Hayatımdaki en güzel fotoğraf günlerinden biriydi.
Aslında bizimki tam gözlem değil, fotogözlemdi. Belki sadece gözlem olsaydı, tür sayısı çok daha fazla olurdu. Ancak davranış gözlemleri de yaptım ve bunlardan en çok önemsediğimi sizlerle paylaşmak isterim. Ola ki farklı tespitleriniz vardır.
Meşhur Kıyı Çamurçulluğumuz gibi diğer kıyı kuşları (en azından Gümüş Yağmurcun, Karakarınlı Kumkuşu, Küçük Kumkuşu gibi) da hep aynı hareketleri tekrarladı. Buna kabaca \"banyo aşaması\" diyebilirim. Son fotoğrafımın altındaki soru da buydu. Kuşumuz ne yapıyor. Cevabı 10. maddede.
1- Uçarak geliyor ve bir süre yem arıyor veya biraz tüylerini düzeltip besleniyor.
2- Suya girip, (genellikle) tüy düzetme yapıyor veya doğrudan banyoya başlıyor.
3-5- Uzun uzun yıkanıyor. Hızlı kanat çırpışlarıyla suyun her tarafına değmesine çalışıyor. Bazen gagasıyla da bir çeşit \"keselenme\" yapıyor.
6-7- Güzelce tüylerine ve kendine çekidüzen verip, bazen tekrar 3-5 numaradaki gibi tekrar yıkanıyor.
8- Silkelenerek, sudan arınıyor (kurulanıyor). Ardından kuyruksokumundaki (pygostil) bezden gagasıyla aldığı yağı tüylerine sürüyor ki tüyler yağ etkisiyle (hidrofobik) suya girdiğinde veya yağmurda ıslanmıyor.
9- Yıkanma esnasında veya kurulanma sonrasında gagası açarak garip bir hareket yapıyor. Ola ki bu da diş fırçalama yerine:))
10- Bazen silkelenmeden önce, bazen de sonra çok hızlı kanat çırpışlarıyla 1-2 m kadar dikey havalanıp, ıslak tüylerindeki suyu uzaklaştırıyor. Sorumuzun cevabı buydu.
11- Kurulanma bitince, olduğu yerde kanatlarını dikey açarak gerinleşme hareketi yapıyor. Bir bakıma banyo sonrası keyfi:) Bu hareketi, Kıyı Çamurçulluğunda kaçırdığım için Gümüş Yağmurcundakini kullandım.
12- Bir süre sonra beslenmeye devam ediyor.
13- Beslenme sırasında bulduğu omurgasızı, özellikle iri olanlarını su dışında yiyor. Uzun gagaya oranla dil kısa olunca, bizlerin ağzına leblebiyi atıp yemesi gibi ulaştırıyor.
14- Yemek sonrası, güneş banyosu ve dinlenme
15- Arada bir gelen misafirlere sirtaki veya zeybek oynatıyor:)) Ancak horon oynadıklarına henüz şahit olmadım:)
16- Akşam olurken, evde hanım ve çocuklar bekliyor derken; zılgıtı yemeden evin yolunu tutuyor.
Olan da bizim 7 saate oluyor:))
Umarım işe yarayan birşeylere bu kadar zaman ayırmışımdır.
Gözlem süresi; 1 gün